Tôi là Đào Linh Giang, sinh năm 2007.
Từ đầu năm 2026, tôi chính thức thành lập Công ty Hướng Nghiệp Hạnh Phúc, với một sứ mệnh mà tôi tin rằng mình sẽ theo đuổi trong nhiều năm tới:
Tôi lựa chọn sứ mệnh này không phải vì tôi đã đi hết con đường.
Ngược lại, tôi vẫn đang ở những năm đầu tiên của hành trình trưởng thành.
Nhưng chính vì tôi đã được hướng nghiệp từ rất sớm, được trải nghiệm, được kinh doanh, được va chạm với thực tế và được gia đình đồng hành trong quá trình tìm ra thế mạnh của mình, tôi càng hiểu một điều:
Một người trẻ nếu được định hướng đúng từ sớm có thể tiết kiệm rất nhiều năm mò mẫm để tìm đường.
Và tôi muốn ngày càng nhiều bạn trẻ Việt Nam có được cơ hội ấy.
Chúng ta thường nói với một đứa trẻ:
“Con phải học thật giỏi.”
Sau đó:
“Con phải thi đỗ đại học.”
Rồi:
“Con phải chọn một ngành có tương lai.”
Nhưng có một câu hỏi đôi khi lại bị bỏ quên:
“Con có thực sự hiểu mình phù hợp với điều gì không?”
Đây là một câu hỏi rất quan trọng.
Theo số liệu của cơ quan thống kê, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên 15–24 tuổi tại Việt Nam năm 2025 vẫn ở mức 7,93% trong quý I và 7,61% trong quý IV; tính chung năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động trong độ tuổi là 2,22%. Đáng chú ý, năm 2025 có khoảng 1,3 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo.
Nhưng vấn đề của thị trường lao động không chỉ nằm ở chữ “thất nghiệp”.
Một vấn đề khác âm thầm hơn là:
“Làm trái ngành” tự bản thân nó không phải lúc nào cũng xấu. Có những người chủ động chuyển ngành vì tìm thấy đam mê, cơ hội tốt hơn hoặc phát hiện năng lực mới của bản thân. ILO cũng ghi nhận rằng việc chuyển hướng nghề nghiệp có thể mở ra cơ hội nếu người trẻ có sự chuẩn bị phù hợp.
Điều đáng lo là sự lệch hướng không có chủ đích:
Học một ngành vì bố mẹ muốn.
Chọn một trường vì bạn bè chọn.
Chọn một ngành vì nghe nói “đang hot”.
Chọn ngành vì nghĩ “ngành này dễ xin việc”.
Đến khi tốt nghiệp mới nhận ra:
Mình không thích.
Mình không phù hợp.
Mình không có năng lực nổi bật trong lĩnh vực đó.
Và mình cũng chưa biết mình thực sự muốn làm gì.
Đó mới là vấn đề mà hướng nghiệp cần giúp giải quyết.
Đây có lẽ là một trong những sai lầm phổ biến nhất.
Nhiều bạn biết rất rõ:
“Mình muốn vào trường nào.”
Nhưng lại chưa trả lời được:
“Tại sao mình phù hợp với ngành này?”
Một ngành học có thể đang rất “hot”, nhưng không có nghĩa nó phù hợp với tất cả mọi người.
Một nghề có thu nhập cao cũng không có nghĩa tất cả những người bước vào nghề đó đều thành công.
Nghề nghiệp cần sự giao nhau giữa năng lực – tính cách – sở thích – giá trị cá nhân – nhu cầu thị trường và khả năng phát triển.
Nếu thiếu một trong những yếu tố đó, hành trình nghề nghiệp có thể trở nên rất chông chênh.
Cha mẹ luôn mong muốn điều tốt nhất cho con.
Nhưng đôi khi tình yêu của cha mẹ lại được thể hiện bằng việc:
“Bố mẹ thấy ngành này tốt nên con hãy học.”
Trong khi điều một người trẻ cần không chỉ là một lời khuyên.
Các bạn cần một người đồng hành để hiểu chính mình.
Bởi cha mẹ có thể có nhiều kinh nghiệm sống, nhưng không thể sống thay cuộc đời của con.
Thị trường lao động thay đổi rất nhanh.
Những nghề hôm nay được săn đón có thể thay đổi về nhu cầu trong vài năm tới.
Ngược lại, nhiều nghề mới đang xuất hiện cùng với công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và những thay đổi của nền kinh tế.
Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện cũng nhấn mạnh việc đào tạo nhân lực chất lượng cao phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế, khoa học công nghệ và những lĩnh vực mới như AI, khoa học dữ liệu, chip bán dẫn; đồng thời thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong học sinh, sinh viên.
Vì vậy:
Hướng nghiệp không thể chỉ trả lời câu hỏi “ngành nào đang hot?”
Mà phải trả lời:
“Thị trường đang thay đổi như thế nào và tôi cần trở thành người như thế nào để tạo ra giá trị trong thị trường đó?”
Một tấm bằng có thể chứng minh quá trình học tập.
Nhưng doanh nghiệp còn cần rất nhiều thứ khác:
Kỹ năng.
Tư duy.
Khả năng giao tiếp.
Khả năng giải quyết vấn đề.
Khả năng thích nghi.
Kinh nghiệm thực tế.
World Bank từng chỉ ra vấn đề không khớp giữa kỹ năng được đào tạo và kỹ năng thị trường lao động cần tại Việt Nam; một số lao động có trình độ học vấn cao nhưng chưa được sử dụng đúng mức hoặc chưa có đúng kỹ năng mà doanh nghiệp cần.
ILO cũng nhận định rằng nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn thiếu kinh nghiệm thực tế, định hướng nghề nghiệp và sự chuẩn bị cần thiết để đưa ra lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
Vì vậy, hướng nghiệp không nên chỉ diễn ra ở thời điểm chọn trường đại học.
Nó phải là một quá trình.
Không phải cứ làm trái ngành là thất bại.
Nhưng nếu một người lựa chọn ngành học mà không hiểu bản thân, không tìm hiểu nghề nghiệp và không có kế hoạch phát triển, cái giá phải trả có thể rất lớn.
Có thể mất 4 năm hoặc nhiều hơn để học một lĩnh vực mà sau này không sử dụng.
Học phí, sinh hoạt phí và cả chi phí cơ hội của những năm tuổi trẻ đều là những nguồn lực rất lớn.
Khi học một thứ mình không hiểu vì sao phải học, việc học dễ trở thành áp lực thay vì động lực.
Trong thị trường lao động, người có chuyên môn, kỹ năng và trải nghiệm phù hợp thường có lợi thế hơn khi bắt đầu sự nghiệp.
Một người trẻ có thể không thất nghiệp nhưng vẫn không biết mình đang đi đâu.
Đó mới là điều tôi cho rằng chúng ta cần quan tâm sâu sắc hơn.
Theo tôi, hướng nghiệp đúng không phải là nói cho một bạn trẻ rằng:
“Em nên làm nghề này.”
Hướng nghiệp đúng là giúp bạn trẻ từng bước trả lời được những câu hỏi:
Tôi là ai?
Tôi có điểm mạnh nào?
Tôi phù hợp với môi trường nào?
Tôi thực sự quan tâm đến điều gì?
Tôi có năng lực nào cần phát triển?
Thị trường lao động cần gì?
Nghề này có tương lai như thế nào?
Tôi cần chuẩn bị gì từ hôm nay?
Và cuối cùng:
“Tôi muốn trở thành người như thế nào trong 5–10 năm tới?”
Khi một người trẻ có câu trả lời tương đối rõ cho những câu hỏi ấy, việc lựa chọn ngành học chỉ còn là một bước trong cả hành trình, chứ không phải một quyết định may rủi ở tuổi 18.
Có lẽ đây là lý do sâu sắc nhất khiến tôi quyết định xây dựng Hướng Nghiệp Hạnh Phúc.
Tôi là Đào Linh Giang, sinh năm 2007.
Từ lớp 2, bố đã bắt đầu quan sát, tìm hiểu tố chất và định hướng cho tôi.
Lên cấp 2, tôi bắt đầu được trải nghiệm kinh doanh.
Lên cấp 3, tôi tiếp tục kinh doanh và có những kết quả đáng nhớ.
Những trải nghiệm ấy cho tôi cơ hội hiểu bản thân mình hơn rất nhiều.
Tôi nhận ra mình yêu thích việc tạo ra giá trị, lãnh đạo, kinh doanh, kết nối và phát triển con người.
Và khi bước vào đại học, thay vì bắt đầu từ con số 0 để tìm xem mình muốn gì, tôi đã có một nền tảng để tiếp tục con đường của mình.
Tôi hiểu rằng:
Hướng nghiệp sớm không có nghĩa là bắt một đứa trẻ quyết định nghề nghiệp từ nhỏ.
Mà là:
Đó là điều tôi đã nhận được.
Và hôm nay, tôi muốn trao lại điều đó cho nhiều người trẻ Việt Nam hơn.
Tôi không muốn Hướng Nghiệp Hạnh Phúc chỉ là một công ty cung cấp các chương trình hướng nghiệp.
Tôi mong muốn đây sẽ trở thành một hệ sinh thái đồng hành cùng người trẻ trên hành trình phát triển bản thân và nghề nghiệp.
Chúng tôi muốn kết nối:
Học sinh – Phụ huynh – Nhà trường – Chuyên gia – Doanh nghiệp
để tạo ra một hành trình hướng nghiệp thực tế hơn.
Không chỉ:
“Chọn trường nào?”
Không chỉ:
“Chọn ngành gì?”
Mà là:
Đó là hành trình mà tôi muốn xây dựng.
Bởi vì tôi tin rằng:
Một người trẻ thành công không chỉ là người có thu nhập cao.
Một người trẻ thành công còn là người:
hiểu mình;
biết mình muốn gì;
có năng lực tạo ra giá trị;
có công việc phù hợp;
có khả năng tự chủ;
và cảm thấy cuộc sống mình đang sống có ý nghĩa.
Tôi muốn các bạn trẻ Việt Nam không chọn nghề chỉ vì sợ thất nghiệp.
Tôi muốn các bạn chọn con đường dựa trên sự hiểu biết, năng lực và trách nhiệm với tương lai của chính mình.
Tôi tin rằng câu chuyện hướng nghiệp không chỉ là câu chuyện của một cá nhân.
Nó liên quan đến gia đình.
Liên quan đến nhà trường.
Liên quan đến doanh nghiệp.
Và xa hơn nữa, liên quan đến nguồn nhân lực của cả đất nước.
Một người trẻ được đặt đúng vị trí có thể phát huy năng lực.
Một triệu người trẻ được định hướng tốt có thể tạo ra một nguồn lực khổng lồ cho xã hội.
Một thế hệ biết mình là ai, cần gì, có thể làm gì và muốn đóng góp điều gì sẽ tạo ra một Việt Nam có nhiều người trẻ chủ động, sáng tạo và dám chịu trách nhiệm với tương lai.
Đó là lý do tôi chọn câu:
Đây không chỉ là một câu slogan.
Đây là lời cam kết cho hành trình mà tôi muốn dành những năm tháng tuổi trẻ của mình để theo đuổi.
Tôi không nghĩ mình có thể thay đổi tương lai của tất cả người trẻ Việt Nam.
Nhưng tôi tin rằng:
Nếu hôm nay chúng ta giúp được một bạn trẻ hiểu mình hơn,
giúp một gia đình bớt áp đặt và biết cách đồng hành với con hơn,
giúp một học sinh chọn ngành bằng sự hiểu biết thay vì lựa chọn theo phong trào,
thì chúng ta đã góp một phần nhỏ để thay đổi một tương lai.
Và nếu có hàng nghìn, hàng triệu người cùng làm điều đó…
thì chúng ta có thể tạo ra sự thay đổi lớn hơn rất nhiều.
Tôi bắt đầu Hướng Nghiệp Hạnh Phúc từ một câu chuyện rất cá nhân.
Nhưng tôi muốn biến nó thành một hành trình có ý nghĩa cho cộng đồng.
Và tôi tin rằng:
HƯỚNG NGHIỆP HẠNH PHÚC
Giúp các bạn trẻ Việt Nam đi đúng đường – Vì một Việt Nam hùng cường.
— Đào Linh Giang
Nhà sáng lập Hướng Nghiệp Hạnh Phúc
